Matching string inverters to today's high-power modules

ปัญหาที่เจอบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ คือสั่งแผงรุ่นใหม่กำลังสูงมาแล้ว อินเวอร์เตอร์ที่ตั้งใจใช้ รับกระแสไม่ได้ หรือช่วงแรงดันไม่พอดี บทความนี้ไล่วิธีเช็กทีละขั้นก่อนออกใบสั่งซื้อ

1. เช็กกระแสต่อ MPPT ก่อนอย่างอื่น

กระแสของแผงรุ่นใหม่ขึ้นกับขนาดเซลล์ ไม่ได้ขึ้นกับวัตต์อย่างเดียว ตัวเลขจากดาต้าชีตจริงของแผงที่เราจำหน่าย

รุ่น	Isc	Imp
620W	15.95 A	15.15 A
715W	18.51 A	17.59 A
720W	18.55 A	17.63 A

อินเวอร์เตอร์รุ่นเก่าหลายตัวออกแบบไว้ที่ 11-12.5A ต่อสตริง ถ้ากระแสแผงเกิน อินเวอร์เตอร์จะ clip กระแส ผลิตไฟหายโดยไม่มี alarm ใด ๆ ข้อควรระวัง แผงกลุ่ม 210mm ดันกระแสเกิน 18A ซึ่งสูงกว่าที่หลายคนคาด อินเวอร์เตอร์ที่ระบุรับได้ 16A ต่อสตริงจึงยังไม่พอสำหรับแผงกลุ่มนี้ ให้ดูสเปค max input current ต่อ MPPT ของอินเวอร์เตอร์เป็นตัวตั้ง แล้วเทียบกับ Isc ของแผงที่จะใช้จริง ไม่ใช่เทียบกับวัตต์

2. นับสตริงจาก Voc ไม่ใช่จาก Vmp

• แรงดันสตริงสูงสุด = Voc ต่อแผง × จำนวนแผง × แฟกเตอร์อากาศเย็น วสท. 022013 ตารางที่ 4.1 ให้แฟกเตอร์ตามอุณหภูมิต่ำสุดของหน้างาน เมืองไทยส่วนใหญ่ตกราว 1.02-1.06 (ยอดดอยหนาวจัดใช้ค่าสูงกว่านี้) หรือคำนวณตรงจากสมการ 4.1 โดยใช้ค่า Temperature Coefficient ของ Voc จากดาต้าชีตแผง — อย่าข้ามขั้นนี้ เพราะเช้าที่อากาศเย็น Voc จะดีดขึ้น
• ค่านี้ห้ามเกิน ค่าที่ต่ำกว่า ระหว่างสองข้อนี้
  1. Max DC voltage ของอินเวอร์เตอร์ (600V สำหรับ 1 เฟสส่วนใหญ่, 1000-1100V สำหรับ 3 เฟส)
  2. เพดานตาม วสท. 022013 ข้อ 3.1 — ไม่เกิน 1,000V สำหรับอาคารที่พักอาศัย และไม่เกิน 1,500V สำหรับอาคารอื่นที่ไม่ใช่ที่พักอาศัย อินเวอร์เตอร์ 3 เฟสที่รับได้ถึง 1,100V ไม่ได้แปลว่าจัดสตริงถึง 1,100V บนหลังคาบ้านได้ เพดาน 1,000V ของ วสท. บังคับก่อน
• ฝั่งต่ำ: แรงดันสตริงตอนร้อนต้องไม่หลุดขอบล่างของช่วง MPPT ไม่งั้นเที่ยงวันร้อน ๆ อินเวอร์เตอร์จะหาจุดทำงานไม่เจอ

3. DC/AC ratio เท่าไหร่ดี

ใส่แผงเกินขนาด AC ของอินเวอร์เตอร์ได้และควรทำ เพราะแผงแทบไม่เคยผลิตถึง STC จริง แนวปฏิบัติที่เราใช้คือ ratio ไม่เกิน 1.3 สำหรับหลังคาไทยทั่วไป และไม่เกิน 1.35 เป็นเพดานแข็ง สูงกว่านั้นได้ในงานที่ทิศทางแผงกระจายหลายด้าน แต่ต้องยอมรับ clipping ช่วงพีค และเช็กว่าผู้ผลิตอนุญาต max DC input เท่าไหร่ เกินสเปคนี้มีผลกับการรับประกัน

4. เรื่องที่ลืมบ่อย

• จำนวนสตริงต่อ MPPT : แผงกระแสสูง ต่อสองสตริงเข้า MPPT เดียวอาจเกินสเปค
• ระบบไฟหน้างาน : บ้านไฟ 1 เฟสใส่อินเวอร์เตอร์ได้จำกัดตามข้อกำหนดการไฟฟ้า งาน 3 เฟสเลือกรุ่น 3 เฟสตั้งแต่แรกจะจบง่ายกว่า
• ตำแหน่งติดตั้ง : IP66 ติดกลางแจ้งได้ แต่ร่มเงาช่วยยืดอายุอุปกรณ์ และอย่าลืมระยะห่างระบายความร้อนตามคู่มือ

ขอบเขตของบทความนี้ บทความนี้ครอบคลุมเฉพาะการเลือกอุปกรณ์และการอ่านสเปค ไม่ใช่คู่มือออกแบบระบบฉบับเต็ม งานติดตั้งจริงต้องเป็นไปตาม วสท. 022013 ทั้งฉบับ ซึ่งยังบังคับเรื่อง อุปกรณ์หยุดทำงานฉุกเฉิน (rapid shutdown), อุปกรณ์ป้องกันอาร์กฝั่ง DC, การต่อลงดินและการต่อฝาก, อุปกรณ์ปลด-สับฝั่ง DC และระบบเฝ้าระวังกระแสรั่วลงดินสำหรับอินเวอร์เตอร์ชนิดไม่มีหม้อแปลง ทั้งหมดนี้อยู่นอกขอบเขตบทความนี้ และก่อนจ่ายไฟเข้าระบบ ต้องผ่านการขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้า (PEA/MEA) ให้เรียบร้อยก่อนเสมอ

ยังไม่แน่ใจว่าคอนฟิกที่วางไว้ผ่านไหม ส่งรุ่นแผง จำนวน และรุ่นอินเวอร์เตอร์ ที่เล็งไว้มาทาง LINE ทีมขายเช็กสเปคให้ก่อนสั่งของ ฟรี ไม่มีเงื่อนไข